January 2

2 comments

Hành trình từ copywriting đến digital marketing: Sweat and Tears

Copywriting, digital marketing

Đầu năm mới ai cũng tổng kết năm cũ và đặt kì vọng, mục tiêu cho năm tiếp theo… trên Facebook, nên mình cũng làm 1 bài blog mang tính “tổng kết” một chút.

Bài này mình chia sẻ về hành trình đi từ copywriting cho đến digital marketing của mình, cũng như chia sẻ mình đã đạt được những gì, chưa đạt được gì và định hướng của mình sắp tới.

Hy vọng bạn rút ra được gì đó từ câu chuyện của mình. Kiểu học từ những sai lầm và bước đi đúng hơn.

Nói về thành công trên hành trình này thì mình không so sánh được với nhiều người, nhưng mình cũng có những cái phải trả giá, những cái phải bỏ ra để đi được trên hành trình đó. Nên mình thấy tự hào mà viết.

Mình kể về hành trình này không phải ở góc độ bạn thường hay thấy, kiểu một người phải trang bị kiến thức này, kinh nghiệm kia, hay mô hình phát triển chữ I chữ T.

Đó là một hành trình về quyết định, về sai lầm, về sự chịu đựng tinh thần mà mình trải qua cho tới khi có được cái mình muốn.

Trong hành trình đó, có một sự kiện mà mãi tới giờ chỉ có 1 người biết, mình sẽ tiết lộ nó luôn trong bài này.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn sau khi xem hết hành trình của mình bằng cách comment dưới bài nhé.

Từ copywriting

Tại sao mình lại nói bắt đầu từ copywriting chứ không phải copywriter.

Bởi 1 sự thật đơn giản là mình chưa phải copywriter

Mình nghiên cứu kha khá về copywriting, tuy nhiên sử dụng nó cho mục đích thực sự thì chưa được bao nhiêu lần, mình cũng chưa có một chiến dịch bán hàng nào sử dụng copywriting như công cụ chính để tạo đột phá về doanh thu.

Cái mình học được từ copywriting là khái niệm và cách thức, còn vận dụng thì đa số là ở mặt trận làm content, nên không thể gọi mình là một copywriter đúng nghĩa được. 

Tuy nhiên mình vẫn luôn thích copywriting.

Năm 2015-2016 là năm bước ngoặc của mình trên hành trình.

2015, mình vẫn là sales cho một công ty làm phần mềm, mình theo công ty này từ 2012 với mục tiêu đơn giản

Trở thành 1 salesman.

Mục tiêu: Trở thành salesman
Mục tiêu: Trở thành salesman

Vì 3 năm trước năm 2012, mình đọc khá nhiều sách về bán hàng, công việc lúc đó của mình là trợ lý cho công ty của 1 Thầy ở trường đại học.

3 năm đó mình tiếp thu khá nhiều về lý thuyết, nên quyết tâm ra đi để tìm hướng phát triển mới, đầu tiên là trở thành nhân viên bán hàng.

Quá trình đó cũng không dễ dàng gì, vì mình là người hướng nội, không giỏi giao tiếp hay networking với người khác. Bạn cứ tưởng tượng khi phải đứng giữa đám đông đang cười nói là mình là có cảm giác buồn ngủ. Trong 1 networking event thì thực sự mình không muốn và không thể bắt chuyện được với ai.

Chẳng có gì để nói với họ cả.

Đáng buồn là thế, cho nên việc trở thành 1 salesman với mình lúc đó là một thách thức thực sự.

Vì thời gian đầu của công việc, mỗi ngày mình phải thực hiện khoảng mấy chục cuộc gọi tới danh sách do mình thu thập khi vào các website bán hàng.

Rồi có khi thực hiện vài đợt xuống đường, vào từng cửa hàng, giới thiệu sản phẩm với chủ cửa hàng.

Lúc đấy cứ nhắm mắt làm thôi, mặc dù nỗi sợ trong lòng rất lớn, đến nỗi vài lần mình cũng chỉ nhìn từ ngoài vào, ghi thông tin chứ không dám bước vào nói chuyện với ai.

Rồi thời gian sau cũng đỡ hơn, công ty chạy vài chiến dịch quảng cáo, mang về khách hàng tiềm năng, công việc của mình chuyển sang gọi cho danh sách này, cố gắng có một cuộc hẹn và xuống tận nơi để chốt deal. 

Tỷ lệ chốt của mình tương đối tốt, đa phần là nhờ quá trình hoàn thiện bài bán hàng, nên bắt đầu từ đâu, giới thiệu những phần nào, nên khoe hay nên giấu những gì, làm vài chục lần thì việc trình bày cũng rành rọt.

Công ty lúc ấy có 2 sales, nhưng mình may mắn giữ được top đầu, cuối năm nhận hoa hồng sales khá khá.

Sales được 2 năm thì công ty có bước tiến mới, được 1 tập đoàn đầu tư phát triển, văn phòng được chuyển sang một nơi đẳng cấp hơn, mình cũng bớt dần việc đi sales, giữ vai trò hướng dẫn đào tạo người mới nhiều hơn, đôi khi cũng dẫn họ đi tư vấn khách và chốt sales.

Rồi định hướng công ty thay đổi, làm nhiều chương trình khuyến mãi hơn, mình cũng không được tham gia nhiều vào những hoạt động đó mà đi sang một mảng khác không mấy thú vị.

Công ty cũng bắt đầu xảy ra những mâu thuẫn, đấu đá trong nội bộ. Mình lúc đó còn nai, nên không hiểu người ta chiến đấu tào lao như vậy làm gì, mình chỉ có mỗi mong muốn lúc đó là chịu dằn vặt kiểu gì cũng được miễn sao chiến đấu hết mình trong công việc, không muốn tham gia vào bất kỳ cuộc chiến nào.

Dĩ nhiên đôi khi mình cũng bị lôi vào ít nhiều. Nhưng vẫn cố giữ được thế trung lập không nghiêng về bên nào.

Tầm 1 thời gian thì công ty tuyển anh Marketing Manager, khoảng tầm 1-2 tháng thì mình chơi rất thân với anh này. Nhưng khoảng 6 tháng thì ảnh nghỉ, nên mình phụ trách một phần công việc của ảnh luôn. Công việc chủ yếu liên quan tới website, viết bài, viết post fanpage.

Lý do mình phụ trách được là vì hồi còn làm sales, sếp hay kêu mình quản lý website, mình cũng tranh thủ viết vài bài khi đi khách hàng và có cảm hứng từ chia sẻ của họ. Nhưng cũng chỉ kiểu nghĩ gì nói đấy chứ cũng không trao chuốt từ ngữ gì. Đơn giản là chia sẻ, và cho có bài viết trên website thôi.

Tầm đâu mình cũng viết được 10 bài cho website.

Nên việc tiếp nhận công việc liên quan tới website, email thì mình cũng dễ dàng làm hơn. 

Rồi duyên số đến, mình khám phá được khái niệm Copywriting vào một dịp tình cờ, giờ nhắc lại thì không nhớ đó là dịp gì. 

Đó là bài viết về copywriting của Neville Medhora, mình bị thu hút ngay lập tức với những ý tưởng về copywriting, về câu chữ, về hiệu quả bán hàng mà copywriting mang lại.

Đọc thêm vài bài, học thêm vài kỹ thuật, mua luôn ebook anh này bán lúc đó, cuốn “I will teach you how to write better” thì mình thực hành ngay, lúc này rất thích viết, mình viết trên trời dưới đất trên website, nói chung có cơ hội là mình viết.

This book will teach you how to write better - Neville Medhora
This book will teach you how to write better – Neville Medhora

Rồi cũng thông qua mấy dịp làm POSM cho công ty mà trổ tài copywriting, hoặc khi làm việc với một bạn cộng tác viên thì cũng tranh thủ sử dụng vài kỹ thuật, chẳng hạn như một bài viết thì mình luôn bảo bạn làm 3 tiêu đề khác nhau xong rồi chọn.

Nghiên cứu tầm 1 thời gian thì mình mạnh dạn nói với sếp là mình đang học về copywriting và muốn làm công việc này nhiều hơn. Ảnh lúc đó nghe xong chắc lấy làm lạ, nhưng cũng không thấy nói gì. Còn mình thì mê mẩn ngày đêm mới việc tìm kiếm các tài liệu copywriting.

Tên tuổi mình khám phá tiếp theo là Gary Halbert.

Gary Halbert
Gary Halbert

Lúc đó cũng chỉ nghe Neville nói về Gary như một huyền thoại direct marketing thôi. Rồi bắt đầu tìm đọc The Gary Halbert Letters. Đọc vài letter thì khẳng định “quá hay”. Bắt đầu tìm tới quyển The Boron Letters của Gary. Mình chưa có nhiều tiền lúc này nên chỉ Google kiếm link về tải thôi. 

The Boron Letter - Gary Halbert
The Boron Letter – Gary Halbert

Năm 2016 cũng là năm mình dựng coclac.net, tất cả bắt nguồn từ đam mê với copywriting và để có một nơi tập viết lách. Coclac.net thời điểm này cũng chỉ kiểu mình muốn viết những gì mình nghĩ, những ý tưởng nào phát ra trong đầu là mình viết ngay.

Sau này nghĩ lại, chỉ nên viết khi bạn có ý tưởng gì đó muốn chia sẻ, cái gì đó mà bạn thấy hay (không cần người khác thấy hay), lúc đó bạn mới có lý do để viết, để dẫn dắt cảm xúc của bạn vào những gì mình viết. Giống như bài viết này, câu chuyện mình muốn chia sẻ thì cũng đã lâu rồi, nhưng viết nó thì phải tới lúc này mình mới bắt tay vào được.

Oh yeah, bạn có thể nói với mình 1 tay viết chuyên nghiệp thì lúc lười nhác nhất cũng có thể viết? Yup, mình cũng thấy Gary Halbert viết thế.

Nhưng mình chưa chuyên nghiệp nên trình sao thì làm tới đó vậy.

Khoảng tháng 05.2016 mình nhận ra mình muốn có nhiều đất diễn hơn cho mảng viết lách này, mình cũng tin là mình có thể phát triển sự nghiệp này một cách tráng lệ hơn.

Mình nghỉ việc ở thời điểm này, sau hơn 3 năm làm việc như 1 salesman và có chút lấn sân qua marketing.

Hướng đi của mình lúc đó là tìm một vị trí Content writing ở một công ty nào đó đang tuyển hoặc bay vào 1 agency nào đó rồi tu luyện, nghe bảo ở agency là miền đất sáng tạo màu mỡ.

Rất tiếc số phận chưa bao giờ cho mình qua phương án thứ 2 nên mình chỉ có thể chọn phương án 1: tìm job Content.

Mình cũng từng phỏng vấn ở agency rồi nhưng không mấy thành công vì… vì gì mình cũng chẳng biết, nhưng không đi hướng này được thì đi hướng khác. 

Đừng bỏ lỡ:  Vài cách tăng View đơn giản cho Linkedin profile

Dù sau mình vẫn tiếp tục bám lấy những gì hay nhất về copywriting kia mà.

Khoảng 1 tháng sau mình có 1 job mới, đúng như mình mong đợi: Content Executive cho công ty về phim trực tuyến. 

Bắt đầu hơi khó khăn, vì mình chẳng biết viết gì về phim ảnh cả, tuy nhiên mình vẫn nhận viết review phim cho 1 blog trên blogspot (tự mình dựng) và viết copy cho vài post trên fanpage cũng như chương trình.

Lúc này cảm hứng làm copywriting của mình còn đầy và nhiều. Mình viết khá nhiều thời gian đó, chủ yếu do yêu cầu công việc, chứ còn bài viết mình không thấy đặc sắc chỗ nào, cứ như dạng bài tường thuật.

So sánh với những copy mình học được từ Gary Halbert thì vẫn cảm thấy chưa hài lòng và muốn có sự bức phá.

Và động lực tiếp theo để mình nghỉ việc trong vòng 6 tháng vào công ty là anh sếp trực tiếp nghỉ việc và công ty tuyển vào 1 nhân vật mới hoành tráng hơn, một nữ tướng tốt nghiệp marketing bên Singapore và có tấm bằng thạc sĩ.

Chị vào làm mình phải thay đổi khá nhiều và một trong số đó là những cuộc họp sặc mùi thuốc súng. Ngay sau cuộc họp đầu tiên thì ngày hôm sau mình nhắn tin xin nghỉ việc. Chị ấy có nhắn tin thuyết phục mình ở lại (theo đúng thủ tục). Mình kết thúc công việc ở đó tương đối chóng vánh.

Cũng không phát triển được mối quan hệ nào với đồng nghiệp, tự thâm tâm mình cảm thấy lạc lõng vì không bao giờ hòa đồng với 1 tập thể hay có thể tự bắt chuyện, trở thành 1 người hoạt bát nổi bật, sẵn sàng kết nối với bất kỳ ai.

Một cá thể cô độc. Kiểu vậy.

Nhưng cứ bước tiếp vậy.

6 tháng tiếp theo, mình ở nhà, tiếp tục viết coclac.net, thỉnh thoảng đi phỏng vấn vài chỗ, đôi khi có cảm hứng từ mấy lần phỏng vấn đó rồi viết bài. Sở dĩ mất 6 tháng vì có thời gian cận Tết, nên quyết định sau Tết tìm việc, dù sao cũng chưa quá già, còn cơ hội.

Sau Tết thì mình bắt đầu tìm việc, một công việc mà phải vừa thỏa mãn đam mê đang tìm kiếm, rồi phải giải quyết áp lực về thu nhập. May mắn là mình được chủ một công ty phần mềm lâu năm tìm tới, qua vài email thì mình quyết định phỏng vấn, thêm 1 buổi phỏng vấn nữa là chính thức vào làm.

Cũng không hỏi gì khó khăn, anh chủ cũng đọc qua blog của mình và thấy phù hợp với vị trí anh ấy cần. Mình vào làm, ban đầu viết một số bài chuyên đề về triển khai phần mềm, giải pháp phần mềm cho một vài ngành cụ thể rồi tới tháng thứ 6.

Mình được lên chức thành trưởng nhóm marketing. 

Cũng không có gì bất ngờ, có lẽ anh chủ muốn tạo điều kiện phát triển cho mình. Và còn thêm việc mình lần đầu phải lead 1 team, và bạn biết đó, team lúc nào cũng có người cứng đầu.

1 cậu design.

Mình phải chiến đấu với dạng cứng đầu này theo nhiều kiểu, có lúc tưởng chừng như đã giải quyết được nhưng rốt cuộc thì không phải. 

Mãi đến cuối cùng khi nhận ra mình qua chán với việc phải viết những thứ mình không thích, phải quản lý thành viên cứng đầu mà mình chẳng biết làm sao (có lúc mình nói thằng với anh chủ công ty và thống nhất việc cho cậu này nghỉ, thì mình phát hiện người muốn nghỉ là mình) thì khoảng đâu gần 1 năm rưỡi làm tại đây, mình quyết định đi tiếp.

Lúc này mình cũng nhận ra một điều, để làm content writing, bạn nhất thiết phải hiểu được ngành và sản phẩm mình làm là gì, rất khó để writing nếu như bạn chẳng biết 1 chút gì, thứ bạn có thể sờ đến chỉ là bề mặt mà thôi.

Tới đây, mình từng nghĩ cuộc đời này mình sẽ chỉ làm 2-3 công ty là cùng, những từ thời điểm nghỉ công ty làm phim, mình đã thay đổi việc khá nhiều lần. Và dĩ nhiên chưa dừng lại.

Tất cả vì không thỏa mãn với công việc hiện tại, không giải quyết được khó khăn, áp lực từ những công việc này và quan trọng nhất là mình chưa thấy copywriting được dùng ở chỗ nào ra hồn cả.

Vẫn là kiểu lai giữa viết content và một chút copywriting.

Thời gian này mình có nghiên cứu làm niche site và authority site, hoặc một chút về tiền ảo, nhưng tất cả chỉ là nghiên cứu, chưa có đầu tư hay làm bất kỳ thứ gì liên quan. Chỉ là mình vẫn chưa bằng lòng với trình độ copywriting hiện tại, vẫn muốn học thêm.

Mình cần cơ hội làm copywriting, nhưng mình cũng cần thu nhập nữa.

Điều quan trọng xảy ra với mình ở thời gian này chính là việc nhận thức được nguyên mảng digital marketing.

Bạn biết là có khá nhiều thứ phải biết khi làm digital marketing đúng không, nào là content, SEO, Facebook / Google ads, email… 

Mình thì chỉ biết mỗi content writing (chứ chưa phải là content marketing nữa). Vậy nên việc ra đi lúc này cũng là dịp để mình tiến xa hơn, không chỉ là content writing hay copywriting mà còn là những thứ khác của thứ lớn hơn: Digital marketing.

Mình cũng từng viết 1 bài trên coclac.net theo kiểu “Làm gì có thứ gọi là SEO Copywriting”, sau này thì mình nhận ra khả năng đó là có thể, và thực sự thì đã có lúc mình thực hành thứ đó.

SEO Copywriting không phải là 1 trường phái hay thuật ngữ gì mới, nó là kết hợp 2 thứ vào 1 mục đích.

SEO thì kéo traffic, copywriting thì tăng chuyển đổi.

Nghĩa là tận dụng nguồn traffic miễn phí (từ Google) và chuyển hóa traffic đó thành khách hàng/khách hàng tiềm năng.

Vấn đề mà người ta nghĩ tới SEO Copywriting đó là người ta làm SEO giỏi và dễ (ở VN làm SEO không khó vì độ cạnh tranh của đa số từ khóa không cao) nhưng không ai giỏi chuyển đổi lượng traffic khổng lồ đó thành khách hàng cả. 

Cho nên bạn thường thấy tỷ lệ chuyển đổi từ traffic SEO không cao, dù lượng traffic có thể rất cao.

OK. Mình chỉ ghé qua một chút về SEO Copywriting thôi, còn giờ sẽ tiếp tục câu chuyện.

Đến digital marketing

Bước đi tiếp theo của mình, sau khi đã có một chút công lực về copywriting và content writing (làm được chứ không thuộc hàng giỏi), đó là học SEO và học Ads.

Thế là mình đi tìm cơ hội. Lúc này không thể coi là đi tìm việc được, mà là tìm cơ hội. Mình biết ngay từ lúc mình nghỉ việc ở công ty này, thì chắc chắn mình sẽ gặp khó khăn không nhỏ trên chặn đường theo đuổi một nghề nghiệp mới, khác hơn cả với content hay copywriting mình đang làm.

Mình biết với khả năng của mình lúc đó, phải tìm được người chịu cho mình cơ hội, chứ một công việc digital marketing thực sự, không chỉ đòi hỏi việc viết lách.

Và mình bị từ chối rất nhiều lần cho tới khi tìm được cơ hội mình muốn.

Trải nghiệm này đắng cay tới nỗi ngay ngày mình nghỉ việc ở công ty, đêm hôm đó mình phải khóc vì cái áp lực đang đè nặng lên đầu, đang tự hỏi sự nghiệp của mình tới giờ này sao chưa có gì, sẽ đi về đâu, và cái gì đang chờ mình. 

Đâu đó có lúc mình thắc mắc có đang đi sai đường không, tính tình hay năng lực của mình có đang cản trở mình đạt được thứ mình muốn hay không. 

Đêm đó và những đêm sau nữa, cái lý do khiến mình từ bỏ công việc, những thứ mình còn canh cánh trong lòng cứ thay nhau cắn xé.

Nhưng mình vẫn phải tiếp tục đã.

30 lần phỏng vấn thất bại

Mặc dù biết khá rõ khả năng digital marketing của bản thân lúc đó, nhưng do trước đó là marketing lead của một công ty gần 200 người, nên mình cũng có hơi “ngáo giá”.

Nhớ một lần mình phỏng vấn ở một thẩm mỹ viện với vị trí phó phòng marketing. Mình cũng khá tự tin vì trước đó mình làm lead mà. Nên là cứ nộp đơn rồi đến phỏng vấn thôi.

Tất nhiên mình phỏng vấn không thành công. Và mình vẫn nhớ câu hỏi gây khó dễ cho mình vào lúc đó là:

Facebook ads với Google ads khác nhau thế nào?

Haha, mình có biết trả lời đâu, ráng nhớ lại những gì đã đọc trước đó về 2 thứ này rồi trả lời thôi.

Đó cũng là lúc mình nhận thức rõ khác biệt giữa trang bị kiến thức về cái gì đó và việc thực hành, làm việc và có kinh nghiệm với nó.

Rồi mình coi cú ngã này như một bài học, và mình đi cần đi tìm nhiều bài học khác nữa trước khi có được cái mình muốn.

Áp lực vẫn còn đó, nhưng ngày càng lớn dần. 

Lần thứ 2 là khi mình đến phỏng vấn ở 1 công ty cách nhà đâu đó 30km.

Dĩ nhiên ban đầu mình không muốn đi chút nào, nhưng rồi đắn đo, tò mò xem người ta sẽ hỏi gì với một ông muốn làm digital marketer nên mình cứ thế lên đồ rồi đi.

Câu hỏi mình nhận được là một kế hoạch digital marketing cho công ty đó. Mình chẳng biết gì, cứ thành thật nói những kinh nghiệm mình có. Cũng có lúc mình khá bất ngờ vì người phỏng vấn mình biết công ty mình làm trước đây và theo người đó nói thì cũng có biết anh chủ công ty.

Đừng bỏ lỡ:  Collection các tiêu đề khiến khách hàng không muốn bỏ qua (cập nhật đều đều)

Người này hỏi mình chi phí marketing bên đó thế nào, nhưng mình từ chối trả lời. Và rồi nhận 1 tràng tức giận từ người đó, anh ta bảo rằng nếu cần biết thì anh ta đi hỏi anh chủ kia cũng được (mình nói trong đầu, thế thì đi mà hỏi).

Cuộc phỏng vấn kết thúc, mình lại mang cảm giác biết ơn vì vừa bị dần 1 trận, cho mình một chút bài học về cái vị trí này cần gì.

Sau buổi này thì còn xen kẽ thêm một vài buổi phỏng vấn nữa, nhưng tính chất tương tự nên mình không kể ra ở đây. Cơ bản mấy cuộc phỏng vấn đó cũng giúp mình chai lì hơn. Lúc đó chỉ có nước tiến lên thôi chứ không thể thoái chí được. 

Tuy nhiên cơ hội thì vẫn chưa tới.

Thời gian này mình vẫn nghiên cứu, đọc về copywriting, viết blog, tìm vài ba cơ hội để kiếm tiền.

Một trải nghiệp đau đớn khác của mình, đau đớn nhất trong những lần mình đi phỏng vấn. Lần này là một công ty về social listening. 

Mình nhớ khi đang ngồi cafe tư lự, làm mấy việc linh tinh thì nhận được một cuộc gọi từ anh nhân sự bên công ty đó.

Mình biết công ty đó, vì mình từng phỏng vấn nó 1 lần rồi. Với mình thì công ty này phỏng vấn khá trí tuệ, câu hỏi có chiều sâu, đánh vào tư duy nhiều hơn.

Khi mình nhớ lại công ty này thì mình dự định từ chối, nhưng có cái gì đó thôi thúc khiến mình đồng ý (có lẽ với hy vọng sẽ có cơ hội làm điều mình muốn).

Mình đến đó, cố gắng trao đổi thoải mái với anh nhân sự. Sau tầm 10p thì anh giám đốc tới, cuộc phỏng vấn diễn ra không êm ả lắm.

Khi người ta hỏi mình có tìm hiểu gì về sản phẩm của họ chưa? Mình cũng chia sẻ những gì mình tìm hiểu được nhưng điều mình nói vô tình lại là ‘điều sỉ nhục’ đối với người làm sản phẩm như họ.

Thế là mình nhận ngay đòn trả đũa sau đó.

Anh giám đốc này đánh vào nỗi đau của mình khi đó. Anh ta hỏi mình sẽ làm gì sau khi nhận công việc này, mình lúc đó chỉ lởn vỡn mấy ý nghĩ về viết và viết thôi nên chỉ nói thế. Và thế là một màn vùi dập diễn ra, liên quan tới chuyên môn, sự nghiệp của mình.

Đó là lần đầu tiên mình nghiến răng kèn kẹt trong 1 buổi phỏng vấn. Mình tức đến nỗi chỉ muốn đứng dậy ra về mà chẳng nói lời nào.

Nhưng mình vẫn ngồi đó, chờ đến khi kết thúc và ra về. Đó phải nói là một trải nghiệm đau đớn. Tuy nhiên phải thừa nhận một điều, những gì anh giám đốc đó nói, chính là những gì mình cố che giấu không nghĩ tới.

Mình về nhà, gửi 1 email cảm ơn đến 2 người đó, rồi tiếp tục tìm kiếm những cơ hội khác.

Mình thừa biết sẽ không có cơ hội tại đó và mình cũng sẽ không bao giờ làm việc ở đó. Mình vừa biết ơn, nhưng cũng không có hảo cảm với chỗ đấy một chút nào.

Ngày qua ngày, mình tiếp tục đi mây về gió với những cuộc phỏng vấn. Khả năng trình bày, thuyết phục để tìm cơ hội của mình lúc này cũng lên 1 bậc, nói chuyện lưu loát hơn. Có lúc tưởng chừng như sắp đạt được cái mình muốn rồi.

Nhưng sau gần 1 tháng chinh chiến như vậy. Kết quả vẫn là con số 0.

Cảm giác ngày càng nặng nề, cảm giác ngày càng thấy mình không còn cửa với cái digital marketing này.

Có thể bạn chưa từng trải qua hoặc nghe 1 ai trải qua điều này.

Mình phỏng vấn ở tận 30 công ty khác nhau để tìm được cơ hội làm digital marketing.

Tại sao phải mất nhiều lần như vậy, tại sao với mình lại khó như vậy?

Vì mình không còn quá trẻ để được bất kỳ công ty nào cho cơ hội chuyển ngành.

Mình cũng nhận ra khi bạn làm 1 nghề, 1 công việc nào đó quá lâu rồi, bạn sẽ bị ‘bắt chết’ với cái nghề hay công việc đó. Tuổi càng lớn, việc thay đổi gần như khó khăn và không thể.

Vậy nên, nếu bạn còn trẻ và đang có cho mình 1 nghề. Bạn có 2 hướng để đi, hoặc tiếp tục với cái bạn đang làm, hoặc cân nhắc đổi qua 1 cái khác trước khi quá trễ.

Cơ hội tới tay

Một buổi trưa nắng làm mồ hôi chảy như nước, sau khi hoàn thành xong buổi phỏng vấn mình cảm thấy rất ưng ý và thành công, thì vừa ngay lúc đó mình nhận được cuộc gọi từ một anh giám đốc mà sau này anh giúp mình rất nhiều, cả sau khi mình không còn làm việc chỗ anh.

Mình đến chỗ anh phỏng vấn mấy ngày sau đó, cuộc phỏng vấn cũng đơn giản, mình trả lời rành rọt các thứ và chủ động hỏi anh một số vấn đề (để người khác đánh giá cao mình, điều mình học được từ cuộc phỏng vấn đau thương kể ở trên).

Chủ động chính là từ khóa đấy bạn ạ. Hãy cho người ta thấy bạn sẵn sàng tới mức nào.

Với công việc này, mình có được điều mình muốn, làm SEO và chạy Ads (thời điểm này mình chạy FB, biết 1 chút về Google ads nhưng không nhiều).

Chủ yếu là làm SEO, ở đó mình được training, mình có thời gian đọc các bài từ Ahrefs và áp dụng những kiến thức đó vào những gì mình làm. 

Cảm giác lúc đó khá tuyệt, mình cảm thấy có thời gian đầu tư hơn, lúc đó có thời gian đọc nhiều hơn về digital marketing, có trực tiếp đứng dạy một buổi cho khách hàng.

Lúc đó mình muốn theo anh sếp học hỏi cách kinh doanh nữa, và cũng từng nói chuyện trực tiếp với ảnh về mong muốn này. Ảnh cũng sắp xếp khá ổn và để mình lead một team nhỏ gồm nhiều bạn trẻ, có content, seo lẫn ads. Và sai lầm chết người diễn ra từ đây.

Mình lead team không tốt lắm, mình có thể biết được công cụ này công cụ nọ, cách phân việc, nhưng thực sự người khác không phục, và cách mình giao tiếp thời điểm đó cũng không được người khác vừa lòng lắm.

Nội bộ team xung đột (theo lịch sử mình biết thì team nào làm ở đó đều có xung đột, có khi đến cả đánh nhau, thời điểm của mình là còn hiền), chia làm 2 phe mình và phần còn lại.

Thế đấy.

Ban đầu thì mọi thứ hòa thuận, nhưng khi vào chung 1 dự án rồi thì trở nên xung đột.

Thời điểm đó cứ dưới ánh trời chiều man mác là mình nhận được 1 email complain dài dằng dặc. Mình cũng cố trình bày sự việc qua 1 số email phản hồi nhưng có vẻ công kích quá lớn, mình bị tách biệt. Có những sự việc khiến mình phải lên tiếng.

Cuối cùng mình xin rút khỏi dự án, qua 1 dự án khác… nhưng không có dự án nào khác cả. Vì vậy, mình rút lui. Một lần nữa, mình phải bỏ cuộc trước vấn đề đội nhóm.

Từ đó về sau mình không hứng thú quản lý 1 team nữa, mình muốn mạnh về chuyên môn trước, mình biết mình còn thiếu cái gì đó để có thể teamwork tốt hơn, và khi nhận thấy thời cơ thích hợp mình sẽ lead team 1 lần nữa.

Đội nhóm trở thành vấn đề mình tương đối e ngại. Thâm tâm mình chẳng muốn quản lý ai.

Bước chuyển mạnh mẽ

Từ khi kết thúc công việc tại đây thì hành trình sự nghiệp của mình có chuyển biến tốt hơn.

Mình nâng giá được bản thân, có thể tự tin deal những mức lương cao hơn.

Và thậm chí còn được mời đi dạy cho 1 lớp toàn quản lý và giám đốc: về Content marketing.

Mình từ một salesman, sau đó tự học và làm những thứ về content, copywriting, trải qua một tháng trời đi phỏng vấn đau thương tìm kiếm cơ hội làm và học digital marketing.

Giờ thì đã khá tự tin với bộ kỹ năng 4 món: copywriting, content marketing, FB & Google ads.

Như vậy có lẽ đủ đi ứng tuyển vào vị trí digital marketing rồi. Dĩ nhiên mình thừa hiểu phải rèn giũa những kiến thức này nhiều hơn nữa. Đồng thời mở rộng, tìm hiểu những thứ khác mà mình chưa từng tiếp xúc.

Sau khi kết thúc công việc tại đây thì mình mất thêm khoảng 3 tháng nữa để tìm công việc tiếp theo.

Sở dĩ mất 3 tháng vì kẹt 1 tháng rưỡi Tết, mình lúc này cũng kén cá chọn canh, phải tìm được job và công ty phù hợp thì mới apply.

Và thế là ngựa quen đường cũ, ngay sau Tết mình nhận một job ở 1 startup, làm sản phẩm phục vụ trong ngành digital marketing.

Mình khá hứng thú và muốn áp dụng những gì đã đào luyện về digital marketing để sử dụng vào công việc này.

Mình làm ở đây cũng hơn 1 năm rưỡi, và lần đầu tiên mình làm được những thứ này:

Đạt được traffic từ SEO

Traffic khá ổn, đủ để tạo ra lead mỗi ngày. Toàn bộ nội dung trên website, cũng như chuyển đổi traffic đều do mình chủ ý thực hiện (tất nhiên phải có sự can thiệp của developer nữa)

Chạy quảng cáo Facebook

Tuy ngân sách không nhiều nhưng mình vẫn có thời gian để chạy một số chiến dịch, không thành công lắm nhưng mang lại cho mình về mặt kinh nghiệm

Đừng bỏ lỡ:  Làm sao để vượt qua KPI thử việc?

Tham gia các cộng đồng trên Facebook

Lần đầu tiên tự mình phải đăng bài, kiếm tương tác, chuyển đổi người quan tâm thành khách hàng tiềm năng. Việc này nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng mình nghĩ việc đăng nội dung đâu đó trên các group cộng đồng, nó đòi hỏi 1 dũng khí đủ lớn để bắt đầu. Mình vào lúc đầu cũng khá ngần ngừ, chần chừ mới dám đăng 1 cái post đầu tiên. May mắn là mình vẫn kiên trì để tiếp tục.

Đứng lớp dạy content marketing

Mình được anh sếp ở công ty cũ mà mình xung đột với team vừa kể bên trên ấy, mời làm giảng viên cho module đào tạo của anh cho các sếp ở 1 công ty rất lớn. Trải nghiệm này đối với mình rất khác biệt. 

Mình chuẩn bị nội dung giảng mất mấy tháng trời. Tới ngày giảng buổi đầu tiên, nói thực chỉ còn 20m nữa tới nơi, mình chỉ muốn tháo chạy, bỏ lớp mà thôi. Cũng may danh dự đã kéo mình lại. Mình hoàn thành 5 buổi đào tạo với 1 mức phí tương đối khá.

Sau đó thì mình tiếp tục nhận dạy module content marketing tiếp theo cũng do ảnh tổ chức.

Làm freelancer cho công ty cũ (công ty phần mềm mình làm từ 2012)

Công việc freelance cũng tương đối đơn giản, mình viết nội dung và làm seo cho website, cũng đạt được một số kết quả cho website. 

Mình tương đối happy ở startup này, thời gian ở đó lần đầu tiên chơi boardgame như Ma sói, Avalon, UNO, và nhiều tựa game khác khá hay.

Ngoài làm chuyên môn, đó là niềm vui duy nhất mình có được khi làm ở đó, các mối quan hệ với đồng nghiệp cũng tốt hơn. 

Nhưng vẫn có điểm tối của nó, mình không thích chính sách trả thưởng của công ty, cũng như một số vấn đề giao tiếp khác giữa mình với cấp trên.

Một lần nữa mình lại ra đi. 

Tìm vinh quang lớn hơn

Tới đây chắc bạn cũng đếm được mình làm bao nhiêu công ty kể từ khi rời khỏi công ty cũ hồi năm 2016 để đi trên hành trình làm digital marketing.

Nếu như làm salesman, mình có thể tập trung ở 1-2 công ty trong suốt working life của mình, nhưng khi chuyển hướng sang digital marketing, tốc độ thay đổi công ty của mình tương đối nhanh, mỗi nơi trung bình hơn 1 năm chứ nhiều.

Mình cũng nhận thấy những ai làm digital marketing thường có vòng đời tại 1 công ty tương đối ngắn, mình nghĩ do tính chất công việc này, cũng như do bản thân người làm digital marketing.

Có lẽ cái nghề này nó vật con người ta lên bờ xuống ruộng, nên việc ở 1 công ty 1 thời gian dài cũng khó khăn hơn. Dĩ nhiên vẫn có ngoại lệ.

Công việc tiếp theo của mình là ở một công ty làm sản phẩm hữu hình (trước đến giờ đa phần mình toàn làm phần mềm), địa điểm mình làm việc ở tận Củ Chi, nên sáng nào cũng phải đi sớm, lên xe ra đó. 

Tuy nói Củ Chi xa xôi nhưng văn phòng lại rất đẹp và hoành tráng. Mình nhận việc ở đó với vai trò Digital marketing specialist (lúc này nâng cấp về vị trí chuyên môn thành specialist rồi), phụ trách marketing ở thị trường quốc tế.

Điều đó đồng nghĩa mình có thể sẽ tiếp cận những công cụ marketing hoàn toàn mới.

Mình chủ yếu dành thời gian cho 2 hoạt động chính là quản trị và tối ưu Alibaba, và chạy chiến dịch Google ads ở các thị trường mục tiêu.

Chiến dịch quảng cáo mình làm kết hợp với agency chứ chưa tự mình chạy được. Hoạt động marketing ở thị trường quốc tế cũng không nhiều, nhưng nói về chi phí thì nhiều không kể. Nội việc chạy Google ads thôi cũng đã ngốn vài trăm triệu chỉ trong vòng 1-2 tháng rồi (lần đầu tiên mình chạy nhiều đến vậy).

Alibaba cũng là một nền tảng khá tốt, mặc dù về giao diện và các chức năng thì mình thấy nó tệ vô cùng. Để duy trì một tài khoản Alibaba, doanh nghiệp phải chi cỡ 3 nghìn đô 1 năm, chưa kể mỗi lần nạp vip để chạy quảng cáo trên nền tảng này cũng tối thiệu 500 đô.

Mình hiểu vị trí của mình lúc này cũng là tạm thời, do nội dung công việc của mình cũng mới phát sinh trong phòng này. Mặc khác do không nhiều hoạt động nên cũng tương đối chán. Các thế mạnh như content writing, seo cũng không được phát huy do phải làm content bằng tiếng Anh, chưa kể việc làm hay không làm cũng phải được phê duyệt (không như làm ở startup trước đây).

Tầm 6 tháng thì biến cố xảy ra, team có xung đột, sếp nghỉ do xung đột với cấp trên, mình cũng nhận ra công việc ở đây về lâu dài cũng làm mai một kỹ năng mình xây dựng bấy lâu.

Nên là… bạn hiểu rồi đó.

Thời gian này mình cũng lên vài bài cho coclac nhưng tần suất không cao, chủ yếu trong những thời gian nghỉ việc hoặc có cảm hứng bất chợt.

Sau Tết 2021, mình kết thúc công việc, tập trung 1 thời gian làm các bài viết về Gary Halbert Letters (tới nay cũng ít ra hơn, nhưng chắc chắn sẽ ra tiếp, hiện tại mình khá bận).

Công việc hiện tại của mình vẫn là Digital marketing specialist ở một công ty Nhật, mình trải qua 3 vòng phỏng vấn và cuối cùng vào làm cho đến hiện tại.

Khác với những công ty trước đây, công ty này không có nhiều drama công sở, cũng như về chuyên môn mình được làm này làm kia theo mong đợi, cũng như đôi khi phải rướn người làm những việc chưa từng làm trước đây, nhưng cũng trong phạm vi chấp nhận được.

Thu nhập của mình cũng tăng vọt. 

Hiện tại mình cũng tham gia vào những mảng rất mới, xu hướng như Blockchain, Metaverse. Có sự hấp dẫn nhưng thử thách và khó khăn cũng không hề nhỏ. Mình cần phải phát triển những kỹ năng hoặc mindset chưa từng có trước đây.

Câu chuyện sau đó mình sẽ cập nhật tiếp, tạm thời sẽ tới đây, vì mình vẫn còn làm.

Tuy nhiên, định hướng lâu dài của mình là làm kinh doanh, sở dĩ mình phải nghỉ ở nhiều công ty như vậy cũng vì chưa thỏa mãn với vấn đề chuyên môn.

Tuy nhiên mình nhận ra, do ham thích phát triển chuyên môn quá nhiều, mình bỏ lỡ, hoặc không theo kịp một số xu hướng đang nổi lên, như thị trường crypto, chứng khoán, metaverse. Hiện tại mình có đầu tư chứng khoán nữa. Có lẽ sẽ cần thời gian để hoàn thiện thêm.

Vậy bài học mình nhận ra sau toàn bộ hành trình này là gì?

Sự nghiệp làm digital marketing của mình xét ra không nổi bật so với nhiều người, cũng không khiến mình trở thành người có tiếng trong cộng đồng, nhưng những gì mình phải bỏ ra và trải qua để được ở mức độ như hiện tại cũng có chút tự hào. Giờ nhìn lại cũng nổi da gà, không hiểu sao mình vượt qua được những ngày tháng đó.

Một đam mê mãnh liệt với copywriting

Nói thực lòng nếu mình không có gánh nặng việc làm, thu nhập thì việc mình muốn làm duy nhất có lẽ là đọc, đọc hết những gì có thể về copywriting. Nhưng đời đâu đẹp thế.

Mặc dù vậy mình vẫn thấy hạnh phúc khi mỗi lần mở ra hay chạm vào những tài liệu copywriting mình tốn công sức sưu tầm, từ những copywriter mình ngưỡng mộ. Mình vẫn coi copywriting là cốt lõi trong mọi thứ mình làm.

Vẫn còn chậm

Mặc dù hành trình theo đuổi khá kiên trì, bền bỉ, nhưng mình nhận thấy tốc độ phát triển của mình không nhanh, bên cạnh đó cũng bỏ lỡ một số cơ hội, xu hướng để bức tốc vượt lên.

Mình thấy khá tiếc nhưng không đến độ nóng vội phải bỏ dỡ cái đang làm để theo đuổi cái gì đó mới mẻ hơn. Mình chấp nhận hạn chế của bản thân, và cố gắng bình tĩnh nhất có thể để đi tiếp.

Dũng cảm nhận thử thách, cơ hội

Hành trình tuy chông gai và mình đã vượt qua phần nào, nhưng mình vẫn tự thấy trong người mình vẫn còn sự nhút nhát, thiếu tự tin cần thiết để có sự bức phá nhất định. Cũng tự đâu đó mình vẫn thấy sự biếng nhác, hài lòng vô hình với thực tại (trong khi mình cần phải mạnh mẽ và tập trung hơn nữa).

Phát triển mối quan hệ

Đây từng là điều mình không quan tâm nhất, cũng là cái mình dở nhất. Như đã nói, mình không giỏi việc tạo quan hệ, vì vậy mối quan hệ với mình không được nhiều lắm. Tới giờ vẫn chỉ giữ liên lạc với một số người. Mình không có nhiều cuộc ăn nhậu mang tính chất tạo quan hệ, làm ăn lắm.

Mình hiểu đó là điểm yếu trong thế giới kinh doanh ngày nay và vẫn luôn canh cánh cái gì đang hạn chế mình đến vậy. Tuy nhiên mình vẫn hiểu rõ giá trị của việc có được mối quan hệ tốt mang lại. Đó cũng là mục tiêu để hoàn thiện bản thân của mình hơn.

Xong rồi, mình sẽ liên tục review và bổ sung cho bài viết này, tạm thời chỉ có bao nhiêu đó thôi và mình phải quay lại với công việc (Tết nhất mà vẫn phải ôm việc về nhà).

Bạn thấy thế nào, có hữu ích cho bạn không? Hãy chia sẻ câu chuyện hoặc suy nghĩ của bạn bằng cách comment nhé.

Coclac.net

  • Cám ơn anh đã chia sẻ một hành trình về quá trình làm việc và phát triển sự nghiệp của mình. Em hiện cũng đã 30 tuổi và nếu tính thật sự làm đúng công việc mình thích chỉ khoảng được 2 năm và sau đó thì nghỉ do Covid hơn 1 năm (đến thời điểm hiện tại). Công việc trước đó em cũng làm là 1 nhân viên marketing. Ở vị trí này thì do Sếp làm bên mảng dịch vụ nên chỉ biết là cần phải có một vị trí Marketing. Em vào làm và tự học hỏi được rất nhiều những cũng ra đi vì một số lý do như: drama công ty, không định hướng/phát triển được khả năng của mình vì đa số là tự học trên mạng rồi áp dụng vào quy trình công ty, không có bất kì cấp trên nào hướng dẫn và lại còn lead team 3 người cơ ạ. ^_^ Nhưng em cũng tự hào vì mình để lại một quy trình hoạt động về Sale và marketing cho công ty đó.
    Gần đây khoảng 1 tháng thì e lại bén duyên với copywriting. Thật ra trước đó e cũng đã biết về copywriting nhưng duyên chưa đến hay sao và em chỉ xem loáng thoáng qua một vài nội dung về nó. Em theo dõi của Dan Lok và lúc đấy em đam mê về Digital Marketing hơn.
    Qua bài viết của anh chia sẻ thì em thấy về tính cách mình cũng khá giống anh. Em chủ yếu comment ở đây rằng muốn hỏi anh một việc –
    – Đối với một người đam mê về viết lách như anh cụ thể hơn là copywriting thì tại sao anh không học tập và phát triển level của mình lên world-class luôn ạ mà anh lại muốn tìm hiểu ở vai trò tổng quát hơn là vị trí Digital Marketing?
    – Em thấy anh cũng gặp khó khăn trong quá trình tìm cái thực sự phù hợp và đam mê của mình. Chủ yếu là về tài chính. Em thấy hiện tại các nền tảng làm việc freelance của Việt Nam và nước ngoài cũng hỗ trợ rất nhiều. Anh có cách giải quyết về áp lực tài chính nào có thể chia sẻ cho em được không?
    – Trước đây quan niệm của em về nghề nghiệp là “đi từ tổng quát đến cụ thể và phát triển điểm mạnh nhất của mình” Ví dụ như em cũng định hướng cho mình kinh doanh về lâu dài. (Trước đây em làm trái ngành bên lĩnh vực xây dựng do ngành nghề phụ huynh. Nhưng sau đó gặp biến cố và em trở về với lĩnh vực yêu thích của mình là kinh tế, cụ thể hơn là marketing.) Em cũng từng thử nhiều vị trí của mình trong Marketing như Facebook ads, SEO website, social media nhưng cảm thấy không phù hợp lắm vì bản chất của nó theo em thấy chỉ là một kết quả được bày a quy về bài toán thu và chi. Chi nhiều thì có hiệu quả. Ý em ở đây không phải cứ đổ tiền nhiều là được nhưng nó là thứ sau cùng và không thể thiếu. Vậy anh thấy sao về quan điểm “Đi từ tổng quát và tập trung cụ thể vào 1 điểm mạnh duy nhất” hoặc ngược lại cho em xin phản hồi.
    Hiện em cũng đang buôn bán lặt vặt, học tiếng Anh và tìm các khóa học về copywriting miễn phí (do không có điều kiện) để phát triển chuyên môn và sự nghiệp. Phản hồi của anh sẽ giúp em rất nhiều trong việc tạo động lực và nhìn thấy được tiềm năng của con đường mình chọn. (Hình như em đang đi vào giai đoạn bắt đầu của anh) ^_^. Cám ơn anh rất nhiều.
    Lê Tấn Đạt
    Email: [email protected]
    P/S: Em mong được kết nối với anh để theo dõi và học hỏi rất từ anh.

  • Hi Đạt,
    Cảm ơn đã chia sẻ suy nghĩ của bạn. Và mình rất thích những câu hỏi bạn đưa ra, mình cảm giác bạn đọc rất kỹ những gì mình trình bày.
    1) Về câu hỏi số 1 thì theo mình ‘trở thành world-class copywriter’ quả là 1 good idea. Có thể mình sẽ nghiêm túc cân nhắc theo đuổi ý tưởng này. Còn về lý do vì sao mình có bước chuyển từ copywriting sang digital marketing (DM) như vậy thì cũng kha khá ấy. Đầu tiên có lẽ là mình bị dính FOMO, lúc ấy DM đang khá trending và có mức lương tốt hơn so với copywriting, ngoài ra nó còn bao gồm nhưng ‘món’ khác cũng rất hấp dẫn với mình. Có lẽ vì vậy mà mình lựa chọn quyết định đi như thế. Thực sự ở thời điểm mình phải cân nhắc lựa chọn như vậy thì các job về copywriting lương khá bèo bọt, có lẽ chỉ có agency có tiếng thì may ra con số mới làm mình an tâm, nhưng bạn thấy đó, mình cũng chưa từng làm agency. Thứ 2 là bên cạnh mình có 1 cố vấn (người yêu) nữa, nên mình không thể ích kỉ lựa chọn 1 con đường mà mình không chắc nó sẽ thế nào, nên phải đưa ra lựa chọn theo tình huống đó.
    2) Câu số 2, đúng là khó xác định cái nào phù hợp và đam mê vì cái nào mình cũng thấy mê cả. Có một kiểu người nó như thế và mình là kiểu người đó. Nhiều lúc mình rất đau đầu vì sự ‘thiếu tập trung’ này, tuy nhiên mình cũng thấy rất vui là vẫn giữ copywriting ở trọng tâm. Có thể sau này không phải lo lắng quá nhiều, mình sẽ dồn năng lượng cho nó nhiều hơn. Cũng có thể mình không có cái ngày ấy haha. Các nền tảng Freelance thì mình thấy cũng hay, tiếc là mình chưa làm, mình nghĩ bạn cũng có thể thử đi hướng ấy. Mình thấy nếu freelance ở lĩnh vực dev, it thì sẽ có mức thù lao khá tốt, còn như marketing, content thì không cao lắm thì phải (có thể mình sai). Áp lực tài chính thì lúc nào cũng có cả, thậm chí khi bạn có mức thu nhập cao hơn thì áp lực đó nó cũng lớn hơn. Mình nghĩ để giải quyết thì 1 là bạn làm nhiều hơn, nhận trách nhiệm lớn hơn để có mức lương tốt hơn, 2 là kinh doanh, và 3 là đầu tư (chứng khoán hoặc tiền ảo gì đó). Đối với mình thì là số 2 và 3, mình cũng chán việc phải đi làm rồi, mình nhận ra việc bỏ tiền vào đầu tư hoặc kinh doanh cái gì đó sẽ cho mình khả năng chịu thêm áp lực, khó chịu từ việc đi làm cho ai đó.
    3) Mình thấy đi từ “Tổng quát tới cụ thể’ hay ngược lại thì đều ok cả. Có người thì phù hợp với tổng quát, nên họ đi từ cái cụ thể ra, có người phù hợp với cái cụ thể thì họ đi từ tổng quát vào. Theo mình thấy thì bạn đi chiều nào thì cũng là do bạn chưa tìm thấy cái mình phù hợp, vì nếu phù hợp ngay từ đầu thì bạn đã đứng luôn ở đó rồi, còn đào sâu hay nới rộng làm chi nữa. Cho nên căn bản là chưa tìm thấy cái mình muốn. Còn về tổng quan thì bạn đi chiều xuôi hay ngược thì bạn đều nắm bắt cả 2 chiều sâu và rộng, chỉ là cái nào trước, cái nào sau. Tuy nhiên về phương diện chức vụ thì nếu đi từ cụ thể tới tổng quát, bạn có thể đạt được 1 vị trí cao hơn trong 1 tổ chức. Ví dụ như mình đi từ digital marketer, mình học thêm làm event, community thì có thể lên level marketing manager cũng nên. Còn ngược lại, thì mình có thể củng cố vị trí chuyên gia, có thể nhận việc freelance, có thể làm biz tự thân.
    Yeah, đó là một vài suy nghĩ của mình.
    Một lần nữa cảm ơn Đạt đã chia sẻ và đặt câu hỏi cho mình. Rất vui được kết nối, nếu bạn ở tphcm thì có thể cafe gì đó cũng được.

  • {"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
    >