Chủ đề này cũ rích, nhưng không hiểu sao tôi tự nhiên muốn thể hiện quan điểm của mình giúp cho chuyện này diễn ra tốt hơn, cả cho ứng viên lẫn người tuyển.

Đừng hiểu lầm, tôi không đi dạy đời ai, chỉ là vì “mình muốn tạo chút điểm nhấn cho blog, mình thích thì mình viết thôi, đâu nhất thiết phải thả thính”.

Tôi không nói suôn, tôi thực sự đã ngồi ở vị trí interviewer (bên tuyển) nên mới nói được những điều các bạn interviewee (ứng viên) phải lưu ý khi phỏng vấn, và cũng từng đặt mình ở vị trí interviewee để có thể hiểu được interviewer nghĩ gì.

Từ hôm qua đến nay tôi tham gia 5 cuộc phỏng vấn tuyển vị trí trợ lý marketing, càng phỏng vấn đặt câu hỏi và lắng nghe các mấy bạn trẻ hơn mình trả lời, tôi càng rối trí.

Nhưng lại kịp thời nhìn ra 1 diễn biến xảy ra khi phỏng vấn………..

Đó là, ứng viên không quan tâm bên tuyển luôn có 1 kế hoạch, bên tuyển cũng vậy, không quan tâm đến kế hoạch của ứng viên.

Ờ, thì sao? Thì chỉ có vậy thôi.

Như tôi hay nói về copywriting trong những bài trước đây, điều kiện quan trọng ở 1 người viết copy hay là hiểu được suy nghĩ của khách hàng, và biết mình cần làm gì.

Phỏng vấn cũng không ngoại lệ!

Nói về bên tuyển trước,

Họ chắc chắn luôn có kế hoạch gì đó nên mới ra yêu cầu tuyển, và cái họ mong muốn là có được người VỪA VẶN tương đối với những yêu cầu mình đưa ra.

Vừa vặn nghĩa là khi phỏng vấn, họ sẽ quan sát và lắp ghép các chi tiết mà ứng viên tiết lộ, sao cho khớp với hình mẫu ứng viên lý tưởng nhất của mình.

Càng khít càng khớp, cơ hội hợp tác càng tăng lên.

Thành ra họ tìm kiếm điều đó trong mỗi câu hỏi đặt ra, mỗi nét mặt, mỗi cái cau mày khi nghe câu trả lời, mỗi cái nhỏm đít, hoặc quyết định có kéo dài buổi phỏng vấn với ứng viên hay không đều là biểu hiện của việc tìm kiếm sự khít khao đó.

Tất cả dấu hiệu họ trông chờ chính là sự vừa vặn.

Vậy nên bạn, ở vị trí ứng viên, chỉ cần chú ý và cho họ thấy sự vừa vặn mà họ tìm kiếm là thấy ăn tiền rồi. Kiểu gì cũng vừa được đánh giá cao vì để ý tinh tế, vừa được ưu ái lắng nghe những gì mình trình bày.

Vậy làm sao để vừa vặn, để thỏa mãn? Phải chuẩn bị những thứ kể dưới đây.

Đầu tiên là CV, cả hình thức lẫn nội dung

Với vị trí trợ lý marketing mà tôi đang tuyển, hình thức CV có thể nói lên nhiều thứ về ứng viên thông qua cách họ bố cục các thành phần thông tin trong CV, cách sử dụng màu sắc, còn nội dung thì đọc qua có thể thấy trình độ từ ngữ của họ ở mức nào, ai có hiểu biết về copywriting nhìn vào những gì họ viết sẽ thấy rất khác, càng khúc chiết, rõ ràng, gợi cảm, thanh tao, đọc vào chóp chép khen ngợi, càng có điểm.

Nhớ chú ý tìm lời bào chữa hợp lý nếu có kỹ năng nhảy việc thượng thừa nhé, kiểu 3 tháng 6 tháng nghỉ việc thì kiểu gì cũng sẽ bị hỏi thôi.

Nếu 3 tháng nghỉ thì nên trả lời là “Dạ, tại vì em cảm thấy đội ngũ công ty cũ không đủ năng lực để em học hỏi và phát triển” trong trường hợp muốn về sớm, không muốn phỏng vấn thêm, vì nghe xong sẽ cảm thấy người này thích ‘ăn xổi ở thì’, không có lâu dài được.

Vậy trả lời sao cho đẹp?

Cá nhân tôi thì thấy có thể dùng cách này, cứ hỏi ngược lại bên tuyển, đại ý là “Trong trường hợp như vậy, anh có thể chia sẻ với em là anh cảm thấy sao về điều đó không?”, cứ nhẹ nhàng, thanh bình nhưng bản lĩnh là đây. Khi bên tuyển nói ra ngoài suy nghĩ của mình, thì mới là lúc bạn ‘đập chết‘ được hiểu lầm.

Còn không biết người ta đang nghĩ gì, mà cứ trả lời lý do của mình, dù thật hay không, cũng sẽ khó tránh khỏi dèm pha “Mài xạo, tau biết là mài không mặn mà gì rồi, sao qua mắt được tau!

Đánh rắn phải đập đầu là vậy!

Kế đến là kinh nghiệm,

Chỉ cần bạn nói “Em cũng chưa từng làm gì trong lĩnh vực này”, là bên tuyển họ giật mình buồn bã rồi. Vì sao? Vì tuyển vào phải đào tạo, ngán lắm.

Kinh nghiệm bạn đang có càng gần lĩnh vực họ đang làm càng tốt.

Nếu lĩnh vực tôi cần tuyển là phim ảnh, thì ít ra nếu không có kinh nghiệm, bạn cũng nên dành thời gian tìm hiểu các thể loại marketing liên quan tới lĩnh vực này. Tránh bước vào mà không tìm hiểu gì cả.

Còn nếu không có kinh nghiệm liên quan thì chẳng có gì phải lo, cứ qua chỗ khác mà phỏng vấn, phỏng vấn thực chất để tìm người phù hợp, bạn không được tuyển không hẳn là do bạn không có năng lực đủ tốt, chỉ là không có kinh nghiệm phù hợp, không vừa khớp với kế hoạch, vậy thôi.

Nó không phải cuộc thi nên cứ thoải mái, đến nói chuyện thôi chứ có con khỉ gì đâu.

Và tất nhiên, càng chi tiết về những gì mình đã làm được càng tốt, như vậy càng để họ dễ so sánh và cảm thấy vừa vặn. Thực ra càng chung chung càng có nghĩa là bạn đang cố quờ quạng cứu vớt tình hình thôi, cũng đừng hở cái là “lâu quá rồi, em không nhớ”, ai mà đi quan tâm trí nhớ của bạn tốt hay tệ.

Nếu mà trình bày kết quả gần nhất của mình mà liên quan tới công việc họ tuyển càng tốt. 

Ví dụ như tôi lúc ứng tuyển vị trí content marketer, là đã có trang blog riêng rồi, muốn đánh giá tôi viết ra sao là có thể search trước, nhấp ngụm trà tươi rồi ngâm cứu thưởng thức, đọc từng chữ mới thấy cuộc đời tràn đầy ý nghĩa.

Kế nữa là tác phong chuyên nghiệp,

Dù có lịch sử làm việc oách thế nào hoặc cảm thấy có được việc làm này hay không cũng chẳng quan trọng thì bao nhiêu đây là đủ giết bạn.

Nếu cảm thấy mình phạm 1 trong những điều sau đây thì nên cân nhắc thông báo không tham gia phỏng vấn nữa để khỏi tốn thời giờ 2 bên.

Giờ giấc

Đôi khi trễ giờ vẫn châm chế vào phỏng vấn được, nhưng bạn nên cân nhắc về nhà luôn, vì khi ấy mấy bác bên tuyển đã nảy sinh thành kiến rồi, có nói gì cũng bị giảm giá trị đi phân nửa.

Ngoại ngữ

Nếu bạn có khả năng sử dụng được tiếng Anh trộn với tiếng Việt trong quá trình phỏng vấn thì nên phát huy, âm giọng càng chuẩn thì càng tốt, nhất là mấy từ có ’s’ sau cùng, ‘xờ xờ’ nghe điêu luyện chút.

Hiện giờ cũng nhiều bạn trẻ nắm giữ thế mạnh này. Đó là cách khá hay và khéo léo để bên tuyển chú ý tới trình độ tiếng Anh của bạn, người có hiểu biết sẽ nhanh chóng nhận thấy khả năng đó nơi bạn và cũng phải nói đây chính là phương pháp tế nhị… để về nhà sớm hơn nếu cảm thấy không hứng thú với công việc.

Ừ vì dùng nhiều thì đó chỉ là khoe mẽ thôi. Giỏi ngoại ngữ không có nghĩa phải dùng nó mọi lúc.

Trả lời khi đã hiểu câu hỏi

Đừng cố thể hiện trí khôn bằng cách trả lời ngay khi vừa được hỏi. Không hiểu thì hỏi lại. Là bên interviewer nên tôi đánh giá cao ai hỏi để rõ câu hỏi rồi trả lời hơn là trả lời 1 mạch nhưng lại cho thấy không hiểu câu hỏi. Quay lại trên kia: bên tuyển luôn tìm sự vừa vặn.

Nhiệt huyết tuổi trẻ

Nếu thấy không có kiến thức đòi hỏi cho công việc như trong yêu cầu tuyển thì cứ thừa nhận rồi đi về, biết đâu người ta thương vì thấy mình đẹp, giữ lại hỏi tiếp, chứ không việc gì phải nói “em còn trẻ, em có năng lượng để học cái mới, cho em cơ hội đi”. Chi vậy? Bên tuyển 1 là không tin, 2 là không quan tâm, nên đừng dành oxy cho việc đó.

Tôi từng trong vị trí 1 cán bộ trẻ nhiệt huyết, cũng tự thấy xìu sau 1 thời gian phóng thích năng lượng.

Ánh mắt

Chỉ có nhìn sâu vào mắt người khác thể hiện sự cương nghị, dứt khoát mới thuyết phục họ tin vào lời mình nói. Những bạn đảo mắt liên tục cho thấy sự không trung thực vì trong lúc này họ đang sáng tác nội dung cho ấn tượng để trao đổi với bên tuyển.

Cho dù không biết bạn trả lời thật hay không thì chỉ nhìn bên ngoài là đã không yên tâm với người này rồi. Luyện lại!

Thông tin

Kịch bản 1: “Êh anh bạn, tôi có tìm hiểu thông tin về anh trên facebook và linkedin, tôi biết anh đang có vài dự án từ thiện, anh rất giỏi bla bla” – “Ồ, thật ra thì…” —> nói chuyện hào hứng, kết từ ánh mắt đến nụ cười

Kịch bản 2: “Anh làm gì? ở đâu, tôi không rành lắm?” – “Kệ cmmnd, mắc đ*o gì tau phải quan tâm mài”

Đặt câu hỏi có chiều sâu

“Dạ, cho em hỏi bộ phận mình có bao nhiêu người!”, “Cho em hỏi mình làm thứ mấy tới thứ mấy”.

Mấy câu này nên hỏi, nhưng hỏi sao những câu có chiều sâu, thể hiện quan điểm cho bên tuyển biết mình vừa vặn, cảm thấy như trời đã định, không thể chọn người nào ngoài khuôn mặt khả ái đang ngồi trước mình.

 

Đừng bỏ lỡ:  Tình cờ hiểu vì sao người ta ăn nên làm ra

Giờ nói về bên ứng viên,

Có 1 vấn đề lớn ở đây là chiều ngược lại, không phải người phỏng vấn nào cũng đủ trình để phỏng vấn, dấu hiệu dễ thấy nhất là cách họ đặt câu hỏi và tương tác với ứng viên.

Không chỉ mỗi bên tuyển có quyền đánh giá ứng viên, ngược lại vẫn hợp lý, ứng viên cứ đánh giá bên tuyển, phải tuyệt nghệ, phẩm chất hơn người thì mình mới thích cộng tác.

Nhớ lại 1 lần tôi ứng tuyển làm CTV viết bài cho 1 công ty thì gặp được người phỏng vấn trẻ hơn mình, tôi trông đợi người bạn này được ra những câu hỏi có thể giúp tôi làm nổi bật điểm mạnh và kinh nghiệm của mình, nhưng không, tất cả những gì tôi được nghe là giá cho mỗi bài viết, rồi vài kinh nghiệm lẻ tẻ với nét tự tin không thấy trên khuôn mặt ấy và thậm chí đó là 1 con số mà tôi không được phép biết.

Ngớ người!

Đừng quên là bên tuyển ngoài những gì thường được hiểu còn có bổn phận thiêng liêng là tạo sự thoải mái nhất có thể cho ứng viên và có tài khơi gợi ứng viên bộc lộ những giá trị của mình.

Nếu cảm thấy ông bà nào đó của bên tuyển đặt câu hỏi không tạo cảm hứng cho bạn thì cứ mạnh dạn đứng dậy bỏ về, không sao cả.

Vậy nên bên tuyển cũng phải chuẩn bị:

– Biết RÕ mình cần những năng lực nào cho vị trí đó

– Nắm RÕ thông tin mà ứng viên cung cấp trong CV, phát hiện nghi vấn hoặc chỗ nào cần đặt câu hỏi thì ghi ra, đừng có lười.

– Câu hỏi cũng phải gãy gọn khúc chiết. Vừa tránh hiểu lầm cho ứng viên, vừa chứng tỏ trình độ đáng ngưỡng mộ của mình.

– Tạo không gian, tâm lý thoải mái để ứng viên quẩy hết mình, show up hết tài năng ra.

Ý tứ chỉ có bấy nhiêu, hay dở khó mà tự mình nhìn thấy, ai có góp ý cứ thẳng thắn cmt bên dưới.

Đạ Tạ!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *